ساوالی دده تیلیم خان
قوم،ساوا ،اراک، تهران،کرج،شهریار،بوئین زهرا،قزوین،همدان،آبگرم
رباط کریم،و...........بؤلگه لرینین.دده قورقودو
گئچن زامانلار کی دده تیلیم خان یاشایان زامان دیر،حکومت طرفیندن بیر یوز باشی
یامین باشی گونده رردیلر بولگه لرین مالیاتین ییقماقا ،ساوانین نوواران باخشی اؤ
زامانلار مزله قان بولگه سی ساییلارمیش.
بیرکیشی سیف الله خان (سیفی خان) آدلی یوزباشی دیر گلیب مزله قان بولگه سینین
مالیاتین ییقیب گونده ریر تهرانا (پایتخته)بیرگون گلیب مرغئی کندینه کدخدا ائوینده
قوناق دیر.کندده تؤی دیر ،وتؤی دا رسیم دیر گلین دده ائویندن چیخاندا گئدردی کندین
بویوگوُ،کی کدخودا دیر اونون ائوی قانشاریندا دایاناردی جاوانلار،قیزگلینلر بیر هالای توتاردیلار(اؤیناماق)
سورا گلینی آپاراردیلار بئی ائوینه. بوردا قیزگلین هالای توتوب کدخودا وسیفی خان
چیخدی لر تاماشا ائیله سینلر،سیفی خانین گؤزودوشدو مهری خانیما!مهری خانیم دا
تیلیم خانین عمی قیزیسی دیر،معشوقه سی دیر، دئییکلیسی دیر! آمما مهری خانیم
قارداشلاری ،تیلیم خانینان آرالارینا سوز دوشوب ،بیله گون دالیسیجه گزیردیلرکی مهری
خانیمی تیلیم خانا وئرمه سینلر! تا کدخودا بیرین گوندردی مهری خانیم قارداشلاری آردینا،قارداشلار
گلدیلر !دئدی: سیفی خان دولت آدامی دیر، مهری خانیمی ایسته ییر؟ دئدیلر: آللاه موبارک ایله سین کیمه
وئره جه ییک بوندان یاقچی اولا !سوزدانیشدیلار تئز گوندردیلر نوواراندان میرزه گلدی
کبین کسیلدی .تیلیم خان بیخبر نئچه گوندور ایشلرین بارلاییر گئده سورسات آلا گله
مهری خانیمی کبین ائیله یه! آمما بیلمه دی عمی اوغلانلار ،کدخوداایله ال اله وئریب مهری
خانیمی وئریبلر سیفی خانا.
سیفی خانین نئچه غولامی، کنیزی، سربازی باشیندا آمما اولار مرغئی دن آشاقی کند ده
کی کردر اولا منزیل ائیله ییبلر.
سیفی خان مهری خانیمی نئچه قؤوملاری ایله گه تیریب کردره، بوردان گئده جک دیر کرگ آوا
دان(غرق آباد)آشاقی سیفی آباد کندینه.سیفی خان گئدیب!سرباز وغولاملاری،نوکر،کلفت،مهری خانیمی آپاراجک دیلر
تیلیم خان کبین کسمه یه گوره گلیب قوناقلارینا سورسات (شیرینی و...)آلماقا !هرشئی آلاجاقییدیر
آلدی ،بونا گوره کی تؤیلار پاییز چاقیندا اولاردی ،اؤز یانیندا فیکر ائیله دی کبین کسه رم !پاییز چاقی تؤی ائیله رم
ال اوستو بیر شئی لر آلدی! یولا دوشوب گئدیر مرغئی یه، گوردو بیر کروان یولونان گلیر،بیر کجاوه ده
ایچینده، یاووق اولدی ! آنلادی کجاوه ده اولمایا ؟ مهری خانیم دیر گلدی قانشاردان باخدی گوردو مهری دیر
عاشق،اولان اوزاقدان معشوقون ائیی ندن بیلر!مهری سسلندی عمی اوغلو: منده ایختیار یوخ لابود قسمت بیله ایمیش !
تیلیم خانین گؤزلر دولوب نئچه سوز گورک نئجه دئییر:
قصر - منققش دن بیر ماه - تابان
باخما ملول ملول اؤلدوردون منی
آپاردین عاقلیمی جنون ایله دین
دونیا عالملره گولدورد دون منی
........
تاپمارام عرض ائدم شهریاریمی
عشقین الدن آلدی ایختیاریمی
غم تالادی منیم یوخ ؤ واریمی
یاقچی داش دان داشا چالدیردون منی
........
سونانی اندیردیم چمنه - چایا
جمالین بنزتدیم گؤی ده کی آیا
قاشیی موژگانلارین گزله مه یایا
ووروب دلیک،دلیک دلدیردین منی
......
لبین مباحثه ائیلرلعلی نن
موژگانین باغریما چالدین الی نن
رنگ - قولوبومو بیر صیقلی نن
دئدیم الطاف ائتدین سیلدیردین منی
.......
گرکمزکی بیکس گویلوم تالانسین
خؤف ائیله مم یا اولدورسون،یادانسین
وئر لبلرین تیلیم امسین دادانسین
بیر آلماز قوزویدوم آلدیردون منی
تیلیم خان هرنه دیل ایله دئدی !مهری خانیم قولاق وئرمه دی ،نوکر،غولام،کنیزلر،سربازلار
دئدیلر بیزده بیر ایختیار یوخ ،گرک مهری خانیمی آپاراک سیفی آباد دا!تیلیم خان گنه بیله دئییر:
ساللانوبان گئدن دیلبر ... بیر یادا سال بلله منی
اؤوسونسوزشاهمارلارکیمی.... دؤن بیر دالی چاللا منی؟
....
آوازا سالدین سن کند ده.... امی دیم لبلرین قند ده
آیری سفرلره کوند دم .... سینه ی اوسته یوللا منی
.....
نئجه سورادان بیلمیشم ....بیرسوز دئییب دینمه میشم
ایندی عشقیندن سینمیشم..... شکسته یم بندله منی
.....
گوزل چوخدور دردؤغمیم ... دیده ام آخیرتما نمیم
آرزیم وار لبلرین امیم ...تانیگینان آنلا منی
...
امم بیر لبلرین ناشتا.... همی یای دا،همی قیش دا
تیلیمی گزدیردین باش دا... دئمه دین نیشانلا منی
تیلیم خان سوزلری تامام اولدی ،مهری خانیمی آپاردیلار.تیلیم خان گلدی کند ده داهی ترک - دونیا
ائیله دی قاپونو باغلادی اوزونه نئچه موددت هئچ کیم ایله گوروب دانیشماییب،آمما قدیم زامانلاردان
بویوک لر سوزودور:دئییر فوضول اؤلمه ییب ،اؤلمز،فوضول آدام واریدی نئچه گوندن بیر خبر سیفی خانا
آپاراردی !تیلیم هاراگئتدی،هاردان گلدی،نه ایش گورور و................
نئچه موددت گئچدی کندین بویوک لری ،آق ساققاللار ییقیلیب دئدیلر بیله کی اولماز!گوندردیلر قونشو کندلرین
بویوک لری ،آق ساققاللاری گلدیلر،تیلیم خانی گوردولر سوروشدولار نه اولوب؟ گؤی کی یئره گلمه ییب؟قسمت
بیله ایمیش.بیرآز دانیشاندان سورا عمی اوغلانلاری گه تیریب تیلیمی نن باریشدیردیلار!دئدیلر:عمی قیزی ایله
عمی قیزی دیر مهری گئدیب!آللاه ساخلاسین ترلان خانیمی !سن گل ایله ترلانی آل؟
بیلمه دیلر تیلیمین اوره یینده نه وار!دئدی: بولاردان منه چورک چیخماز سیز نه بیلیرسیز؟قولاق وئرین:
شیخ صنعان کیمی ترسا سئومیشم
راستا یوللاریمی کج ائیله میشم
بیر ناخلف کس لره دوچار اولموشام
اؤزوم اؤز نفسیمه گوج ائیله میشم
.....
ضرر اولوب ایله دیگیم ائتدیگیم
کساد اولوب بازارلارا ساتدیگیم
الدن چیخیب تورآتدیگیم توتدیگیم
قؤودوقوم جیرانی نئجه ایله میشم
.....
بیر وافا گورمه دیم سولطاندان،خاندان
بیر تیکان چیخاردان اولمادی جاندان
قونشولاریم کوچوب اویان،بویاندان
آراداکی ائــــــــویم اوج ائیله میشم
.....
آللاه بیلر من نه پاکام عاری یم
نئجه بختی قارا شوم سیتاری یم
محنت املاکی نین من آبیاری یم
ده ریب غم خرمنین دج ائیله میشم
......
النمیشم یوز مین ،یوزمین الک دن
چیخمیشام من نئچه شطه کلک دن
خبرآلان اول سا چرخ - فلک دن
دئییر تیلیم خانا لج ائیله مــــــیشم
و.............آردی وار بو جمله دن:
شیراز سفری، خوراسان سفری،کربلا سفری
مذهبی قوشمالار، اؤیودلری، معراج نامه،قویون ایله مئو
(تاک)،یئر ایله گؤی،دشت- کربلا،اینسانین آتادان ،آنایا ودونیایه گلیب
وگئدمه سی،ننکرومنکرسوروشماسی،قبیر ائوی،و...............